دانلود رایگان


بررسی سازگاری و پایداری گندم های نان زمستانه و - دانلود رایگان



دانلود رایگان به منظور بررسی و انتخاب ژنوتیپ ها ی پرمحصول و سازگار، 18 ژنوتیپ و لاین گندم زمستانه و بینابین و رقم شهریار به عنوان رقم شاهد در قالب طرح بلوک های کامل تصاد

دانلود رایگان
بررسی سازگاری و پایداری گندم های نان زمستانه و بینابین برای عملکرد دانه در مناطق سرد کشورچکیده
به منظور بررسی و انتخاب ژنوتیپ ها ی پرمحصول و سازگار، 18 ژنوتیپ و لاین گندم زمستانه و بینابین و رقم شهریار به عنوان رقم شاهد در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار به مدت دو سال زراعی (90-1388) در 11 ایستگاه تحقیقاتی سردسیر کشور اجرا گردید. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد اثر متقابل سه جانبه معنی دار شده بنابراین ژنوتیپ ها واکنش متفاوتی به تغییرات محیطی نشان داده و تغییر در پایداری ژنوتیپ ها عمدتا به دلیل وجود اثر متقابل ژنوتیپ در محیط می باشد بنابراین به جهت شناسایی ژنوتیپ های برتر از روش های گوناگون تجزیه پایداری استفاده گردید. بر اساس روش شوکلا و ریک به ترتیب ژنوتیپ های 12 و 11 پایدار بودند. نتایج حاصل از تجزیه پایداری روش فنیلی و ویلکینسون و ابرهارت و راسل نشان داد ژنوتیپ 11 با داشتن ضریب رگرسیون نزدیک به یک، عملکرد بالا و انحراف از خط رگرسیون کم دارای سازگاری عمومی مطلوبی می باشد و سهم کمتری در اثر متقابل ژنوتیپ در محیط دارد، لذا سازگارترین شناخته شد. دو آماره پلستید، پلستید و پترسون نیز حاکی از پایداری دو ژنوتیپ 11 و 12 بودند. نتایج حاصل از تجزیه امی ژنوتیپ های 4، 15، 7 و 12 را به علت میانگین عملکرد بیشتر از میانگین کل، ژنوتیپ های پایدار در نظر گرفت. گزینش همزمان عملکرد و پایداری ژنوتیپ های 4، 12، 14و 13 را مورد گزینش قرار داد. همچنین نتایج حاصل از روش ناپارامتری رتبه به روش کنک نشان داد ژنوتیپ های 4 و 11 دارای بیشترین عملکرد بودند و پایدارترین ژنوتیپ ها شناخته شدند. در شناسایی ژنوتیپ ایده آل به روش GGEbiplotژنوتیپ 4، سپس ژنوتیپ های 13 و 14 و در رده بعدی ژنوتیپ 11 مورد گزینش قرار گرفت و میاندوآب نیز به عنوان محیط ایده آل ترین برگزیده شد هرچند دلیلی بر رد نتایج سایر مکان ها نخواهد بود. بنابراین نتایج اکثر روش های تجزیه پایداری ژنوتیپ های شماره 4، 11 و 12 به ترتیب با میانگین عملکرد دانه 6964، 6797 و 6764 انتخاب نمودند. همچنین با یادداشت برداری از نمونه های برداشت شده در مراحل گلدهی و رسیدگی برخی از صفات مرفو-فیزیولوژیک و شاخص برداشت اندازه گیری و مورد ارزیابی قرار گرفتند. با محاسبه ضریب همبستگی ساده بین صفات مختلف و همچنین با عملکرد، در نهایت مشخص گردید صفات وزن سنبله در دو مرحله گلدهی و رسیدگی، بیوماس کل مرحله رسیدگی، وزن دانه در سنبله و تعداد دانه در سنبله همبستگی مثبت و معنی داری با عملکرد نشان دادند و نهایتا با انجام رگرسیون گام به گام و تجزیه علیت بر روی صفات و عملکرد مشخص شد سه صفت وزن دانه در سنبله، میزان فتوآسیمیلات ساقه قبل از گلدهی و میزان فتوآسیمیلات های پدانکل بیشترین اثرات را بر عملکرد داشتند و می توان از آن ها به عنوان معیاری جهت گزینش در برنامه های اصلاحی بهره برد.
کلمات کلیدی: گندم نان، پارامترهای پایداری،سازگاری، عملکرد دانه، اقلیم سرد.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده
فصل اول: مقدمه
فصل دوم: مرور منابع
ادامه ی فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل سوم: مواد و روش ها
i) .............................. 56
i) ....................... 56
ادامه ی فهرست مطالب
عنوان صفحه
i2δ) ..................... 58
i) ...................... 59
i2) .................... 62
iSY) ........... 63
فصل چهارم: نتایج و بحث
ادامه ی فهرست مطالب
عنوان صفحه
منابع و مآخذ
فهرست جداول
عنوان صفحه
ادامه ی فهرست جداول
عنوان صفحه
ادامه ی فهرست جداول
عنوان صفحه
فهرست شکل ها
عنوان صفحه
i و در روش رگرسیون..... 35
فصل اول
1-1- مقدمه
افزایش سریع جمعیت، به ویژه در نیمه قرن بیستم، توام با ترقیات عظیم علوم و تکنولوژی و پیشرفت هایی قابل توجه در زمینه استفاده هر چه بیش تر و بهتر از تمامی منابع و نیروی انسانی، هر چند به افزایش حجم تولید و تنوع فرآورده های غذایی و مرغوبیت آن در سطح بین المللی انجامید و موجب پیدایش و عرضه انواع فرآورده های غذایی گردید، اما با این حال هرگز نتوانست از مصرف عام و روز افزون گندم بکاهد و اکثریت عظیم ملل کم در آمد و فقیر جهان را که قریب 75 درصد جمعیت جهان است از غذای اصلی و بومی و سنتی خود که از مزایای نسبی و ویژگی های خاص چون وفور، ارزانی، مغذی بودن و... برخوردار است محروم سازد و برابر شواهد موجود، این کالا در آینده نیز همچنان در الگوی مصرف مردم نقاط مختلف جهان قرار خواهد داشت (صادقی فروشانی،1370). طبق نظر کارشناسان، تولید غذا در آینده به عنوان یک سلاح راهبردی جهان را تحت تأثیر قرار می دهد و رقابت جهانی قدرت ها برای تسلط بر ملل دیگر توسل به توسعه تسلیحاتی نیست، بلکه از افزایش تولیدات کشاورزی خواهد بود (آراسته، 1370). جمعیت فعلی دنیا از لحاظ تأمین مواد غذایی مورد نیاز خود در شرایط سختی قرارگرفته است و بیش از نیمی از این جمعیت در فقر غذایی به سر می برند. با آن که وضع مردم کشور های در حال توسعه در طی قرن اخیر از لحاظ تغذیه روز به روز بهتر شده است تعداد افرادی که امروز به طرز ناکافی تغذیه می شوند بیش از تعداد آن ها در آغاز این قرن می باشد(Oka, 1967). با توجه به این که تقاضای جهانی برای گندم و سایر غلات پیوسته در حال افزایش است، بنابراین تداوم افزایش تولید گندم به منظور تامین غذا اهمیت زیادی دارد. بخش اعظم افزایش تولید غذا در 25 سال گذشته نتیجه گسترش مناطق مطلوب زراعی به ویژه در جهان در حال توسعه بوده است (محمد دوست چمن آباد و همکاران،1388). اصلاح نباتات به عنوان علمی نوین در علوم کشاورزی می کوشد تا دورنمای پر ابهام آینده را در چشم نسل های جوان امروز روشن تر جلوه دهد اصلاح نباتات را علم و هنر تغییر ترکیب ژنتیکی گیاهان برای افزایش بازده اقتصادی آن ها تعریف کرده اند (فرشادفر، 1365). اصلاح جهانی گندم در 50 سال اخیر پیشرفت های بسیاری داشته است. در بسیاری از مناطق جعرافیایی یعنی هم در کشورهای توسعه یافته و هم در حال توسعه افزایش پایدار پتانسیل عملکرد وجود دارد(Rajaram and Braun, 2005).حفظ زمین و کم کردن فقر در نتیجه پذیرش ارقام جدید گندم، پیامد های محیطی، اجتماعی و اقتصادی زیادی به همراه داشته است (محمد دوست چمن آباد و همکاران، 1388). استفاده از نان به عنوان یک منبع انرژی در جهان مورد توجه خاص بوده و می باشد و از این لحاظ گندم در رأس کلیه نباتات زراعی قرار دارد (کریمی،1356). در دنیای امروز گندم نه تنها یک ماده غذایی اساسی و مهم است، بلکه از لحاظ سیاسی نیز از اهمیت هم پایه نفت برخوردار است. امروزه کشورهای امپریالیستی از این حربه موثر جهت ایجاد وابستگی سیاسی اقتصادی در جهان استفاده می کنند (صادقی فروشانی، 1370). افزایش تولید گندم از طریق افزایش سطح زیر کشت در اغلب نقاط دنیا تقریبأ به بن بست رسیده است چرا که اغلب زمین های زراعی قابل کشت به زیر کشت رفته اند. اهمیت سایر محصولات کشاورزی و قیمت های آن ها اجازه توسعه سطح زیر کشت گندم را بیشتر از این حد نمی دهند (آراسته، 1370). افزایش تولید در کشور از طریق بهره گیری بهتر از شرایط اقلیمی، کاربرد صحیح نهاده ها، یافتن زمینه های جدید فعالیت و استفاده از یافته های علمی و به کارگیری تکنیک جدید تولید در جهت رسیدن به ارقام پرمحصول و پایدارتر نسبت به محیط، تنها به کارگیری روش های جدیدی که تنها از طریق اجرای برنامه های تحقیقاتی قابل حصول است و زمینه افزایش بهره وری از امکانات را فراهم می کند، امکان پذیر است (نور محمدی و همکاران، 1377). محققین جهت تعیین سهم بهنژادی در افزایش عملکرد گندم نان (و دیگر گیاهان زراعی) همچنین بررسی تغییراتی که در نتیجه به نژادی در صفات فیزیولوژیکی رخ داده است از روش های مختلفی استفاده کرده اند. دو روشی که بیش تر از همه گزارش شده اند یکی آنالیز داده هایی است که از مجموعه آزمایشات انجام شده در خلال دوره های دراز مدت بدست آمده اند و دیگری مقایسه مستقیم ارقامی است که در دوره های مختلف معرفی شده اند و تحت شرایط محیطی یکسان می باشد. با وجود امکان استفاده از روش اول در برآورد اثرات به نژادی به علت آن که عملیات زراعی و مدیریتی همچنین شرایط محیطی در چنین آزمایشاتی با گذشت زمان تغییر یافته است. لذا در این روش تفکیک اثرات به زراعی و به نژادی بر افزایش عملکرد میسر نخواهد بود. بعلاوه چون آفات و بیماری ها به ندرت در این آزمایشات کنترل شده است، این امر مانع از تعیین دقیق اثرات به نژادی بر افزایش عملکرد بالقوه می گردد. بنابراین جهت برآورد اثرات به نژادی بر افزایش عملکرد به صورت مستقل از دیگر عوامل بایستی ارقامی را که نماینده دوره های مختلف در برنامه های به نژادی می باشند به صورت همزمان از نظر عملکرد و دیگر صفات با یکدیگر مقایسه نمود (رحیمیان و بنایان، 1375). اثرات متقابل انتخاب بهترین و پایدارترین ژنوتیپ ها را مشکل می کند و یکی از مهم ترین آزمایشات تعیین اثر متقابل در برنامه های اصلاحی می باشد زیرا پیشرفت های انتخاب را در هر محیط کاهش می دهد(;Hill, 1975Yau, 1995).جهت غلبه بر این مسئله، فعالیت های جهانی دانشمندان در بیشتر گیاهان هنگام انتخاب ژنوتیپ ها این است که آن ها را در آزمایشات عملکرد طی چندین سال و مکان مورد کشت قرار دهند تا از کارایی بالا و پایدار ژنوتیپ های انتخابی در طیف وسیعی از محیط ها اطمینان حاصل کنند. ارزیابی عملکرد ژنوتیپ در آزمایشات ژنوتیپ در مکان در سال اغلب به دلیل وجود اثرات محیطی مشکل است(Lin and Binns, 1988).
1-2- بیان مسأله
از 3/2 میلیون هکتار سطح زیر کشت گندم آبی بین 800 تا 900 هزار هکتار آن در مناطق سردسیر (استان های آذربایجان شرقی وغربی، اردبیل،همدان، کردستان، زنجان، مرکزی، تهران، خراسان، اصفهان، چهارمحال و بختیاری، فارس، لرستان، کرمان، کرمانشاه، کهکیلویه و بویراحمد) واقع شده است که اختصاص به کشت گندم های زمستانه وبینابین دارد. این مناطق با ارتفاعی بیش از یک هزار متر از سطح دریا، دارای زمستان های نسبتاٌ سرد و طولانی می باشند. متوسط حداقل مطلق درجه حرارت این مناطق طی سال های مختلف کمتر از 14 درجه سانتی گراد زیر صفر و تعداد روزهای یخبندان آنها بیش از 90 روز در سال است. سرمای شدید زمستان در اغلب سال ها و سرمای دیررس بهاره در بعضی از مواقع یکی از عوامل محدود کننده تولید گندم این مناطق است. مناطق سردسیر به علت طولانی بودن دوره رشد در صورت کشت ارقام با تیپ رشد زمستانه و یا بینابین پرپتانسیل و مناسب که دارای خصوصیات مطلوب زراعی باشند می توانند بالاترین میزان تولید در واحد سطح را در کشور دارا باشند. بنابراین با توجه به مطالب فوق واز آنجا که مناطق سردسیر پراکندگی و تنوع شرایط زراعی مختلفی دارند و تهیه ارقام متفاوت جهت کشت در این مناطق از نظر تولید بذر نیاز به امکانات فراوانی دارد، لذا شناسائی لاین ها و ارقام با پتانسیل عملکرد بالا و پایداری عمومی و خصوصی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق
اثرات متقابل ژنوتیپ × محیط همیشه از مسائل مورد توجه به نژادگران برای تهیه ارقام اصلاح شده بوده است زیرا وجود این اثرات متقابل، همبستگی بین فنوتیپ و ژنوتیپ را کاهش داده و شناسایی پتانسیل ژنتیکی ژنوتیپ ها را با مشکل مواجه می سازد، همچنین شرایط آب و هوایی کشور حتی در یک اقلیم خاص متفاوت است و ارقام مختلف نیز با تفاوت شرایط آب و هوایی اکثرا دارای عملکرد متغیری می باشند، بنابراین انتخاب ارقام فقط بر اساس عملکرد یک محیط معیار مناسبی نمی باشد لذا برای آنکه ژنوتیپی بتواند از نظر تجاری رقمی موفق باشد ضروریست آزمایشات مقایسه عملکرد در دامنه ای از محیطها مورد ارزیابی قرار بگیرند تا اطلاعات حاصل از تخمین سازگاری و ثبات عملکرد ژنوتیپ ها معیار مطمئن تری برای توصیه ژنوتیپ ها باشد و کارآيی مربوط به گزینش و معرفی ژنوتیپ ها را افزایش دهد که در این مهم استفاده از پارامترهای پایداری مطلوب خواهد بود.
1-4- اهداف
از اهداف اصلاح می توان به موارد ذکر شده اشاره نمود: پتانسیل ژنتیکی بالا، پایداری عملکرد و سازگاری خصوصی با صفات مطلوب زراعی.مقاومت به تنش های زنده از قبیل زنگ ها (YR،LR و SR)، فوزاریوم، سپتوریا، سفیدک پودری، سیاهک پنهان گندم، سیاهک ها و غیره.تحمل به تنش های غیر زنده از قبیل سرما، گرما، خشکی، شوری و سبز شدن و جوانه زدن قبل از برداشت و غیره.کیفیت بالای گندم دوروم در تولیدات ماکارونی.مدیریت زراعی و گیاهی گندم.تکثیر بذور اصلاحی و پایه (مادری) (Jalal Kamali and Duveiller, 2005).
از مهمترین اهداف این تحقیق می توان به موارد زیر اشاره نمود:
1)مشخص نمودن ژنوتیپ های امید بخش دارای پتانسیل عملکرد بالا و سازگاری خوب.
2) بررسی و تعیین صفات مرفولوژیکی و شاخص برداشت به منظور افزایش عملکرد.
1-5- فرضیات تحقیق
فرضیات این تحقیق عبارتند از اینکه ژنوتیپ های موجود در این تحقیق در مکان های مختلف و سال های متفاوت عکس العمل های متفاوتی در تولید عملکرد از خود نشان می دهند. بنابراین در بین ژنوتیپ ها، ژنوتیپ هایی وجود دارند که ضمن داشتن عملکرد بالا و صفات زراعی مطلوب، از سازگاری و پایداری عملکرد قابل قبولی نیز برخوردار خواهند بود.
1-6- پرسش های تحقیق
1)آیا بین ژنوتیپ های گندم نان زمستانه و بینابین ژنوتیپ یا ژنوتیپ هایی وجود دارند که نسبت به رقم شاهد دارای پتانسیل عملکرد بالا و سازگاری خوب در مناطق سرد کشور را داشته باشند؟
آیا صفات مرفوفیزیولوِژیک می توانند به عنوان معیار انتخاب در برنامه های اصلاحی مورد استفاده قرار گیرند؟


دریافت فایل
جهت کپی مطلب از ctrl+A استفاده نمایید نماید




سازگاری و پایداری گندم


نان زمستانه و بینابین


دانلودپایان نامه


word


مقاله


پاورپوینت


فایل فلش


کارآموزی


گزارش تخصصی


اقدام پژوهی


درس پژوهی


جزوه


خلاصه


مطالعه واکنش اپوکسیدار شدن روغن سویا توسط

مبانی نظری و پیشینه تحقیق اختلال اضطراب اجتماعی

مطالعه واکنش اپوکسیدار شدن روغن سویا توسط

آموزش حجاب در مدارس

بررسي كنوانسيون رفع همه اشكال تبعيض عليه زنان و

شرحی بر پست55 اسلاید

برقراری ارتباط صحیح با دانش آموزان با انگیزه ی

تحقیق ویژگیهای انسان سالم

بررسی روابط بین مقاومت فشاری بتن در سنین مختلف با

دانلود دفترچه طرح آبياري قطره اي به همراه فايل